Cümşüd Zülfüqarlı
Vikipediya, azad ensiklopediya
Cümşüd Zülfüqarlı | |
---|---|
Doğum tarixi | |
Doğum yeri | İrəvan |
Vəfat tarixi | (77 yaşında) |
Vəfat yeri | Bakı |
Vətəndaşlığı |
![]() |
Milliyyəti | azərbaycanlı |
Təhsili | Bakı Dövlət Universiteti |
Elmi dərəcəsi | |
Tanınır | professor (1961) |
Mükafatları |
![]() |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/C%C3%BCm%C5%9F%C3%BCd_Z%C3%BClf%C3%BCqarl%C4%B1_%28House%29.jpg/237px-C%C3%BCm%C5%9F%C3%BCd_Z%C3%BClf%C3%BCqarl%C4%B1_%28House%29.jpg)
Cümşüd İsmayıl oğlu Zülfüqarlı (30 yanvar 1905, İrəvan – 12 dekabr 1982, Bakı) — professor (1961), kimya elmləri doktoru (1963), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1968), Azərbaycan Respublikası Əməkdar elm xadimi (1971). Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri, Latviya və Estoniyadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri olmuş Tofiq Zülfüqarovun əmisi olan Cümşüd Zülfüqarlı 1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı olmuşdur.[1][2][3]
Həyatı
[redaktə | mənbəni redaktə et]Cümşüd Zülfüqarlı 30 yanvar 1905-ci ildə İrəvan şəhərində anadan olub. 1930-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin Pedaqoji fakültəsinin Təbiət şöbəsini bitirib.[2][3]
Fəaliyyəti
[redaktə | mənbəni redaktə et]Əmək fəaliyyəti
[redaktə | mənbəni redaktə et]- 1950-ci ilədək Müharibədən sonra Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Neft İnstitutunda laboratoriya müdiri;
- 1945-1957-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Qeyri-üzvi kimya kafedrasının dosenti;[2][3]
- 1951–1952-ci ildə Bakı Dövlət Unversitetində Kimya fakültəsinin dekanı;[2][3]
- 1957-1980-ci illərdə Qeyri-üzvi kimya kafedrasının müdiri;[2][3]
- Tədqiqatları neftdə, orqanizmlərdə, torpaqda, müxtəlif tipli çökmə süxurlarda, lay sularında mikroelementlərin yayılma qanuna-uyğunluqlarının aşkara çıxarılmasına həsr edilmişdir.
- Buruq sularından yod alınmasının yeni üsulunu təklif etmiş, alunitin emalı məhsullarından sulfat turşusu alınması texnologiyasının təkmilləşdirilməsi yollarını göstərmiş, ana dilində kimya terminologiyasının yaranması işinə, kimya elminin tədrisi üsullarının təkmilləşdirilməsinə xüsusi diqqət yetirmişdir.
Akademik fəaliyyəti
[redaktə | mənbəni redaktə et]Cümşüd Zülfüqarlı 1930-1932-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin aspiranturasında təhsil alıb. 1940-cı ildə kimya üzrə fəlsəfə doktoru, 1963-cü ildə kimya elmləri doktoru elmi dərəcəsini və 1960-cı ildə professor elmi adını alıb. 1968-ci ildə Azərbaycan SSR EA-nın müxbir üzvü seçilib.[2][3]
Cümşüd Zülfüqarlı 300-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 4 monoqrafiyanın müəllifidir. Alimin elmi-pedaqoji kadrların hazırlanmasında xidməti var. Habelə Azərbaycan dilində kimya terminologiyasının yaranması professor Cümşüd Zülfüqarlının adı ilə bağlıdır. O, 1966–1967-ci illərdə Almaniya Demokratik Respublikasında, 1974-cü ildə Yaponiya, 1977-ci ildə Şotlandiya, Suriya və Çexoslovakiyada beynəlxalq konfrans və konqreslərdə məruzələr edib.[2][3]
Əsərləri
[redaktə | mənbəni redaktə et]- "Qeyri-üzvi kimya terminologiyası", B., 1939;
- "Azərbaycanca üzvi kimya terminologiyasının prinsipləri haqqında", B., 1941;
- "Qeyri-üzvi kimya praktikumu", B., 1979;
- "Распространение микроелементов в каустобиолитах, организмах, осадочных породах и пластовых водах", Б., 1960.
Vəfatı
[redaktə | mənbəni redaktə et]Cümşüd Zülfüqarlı 1982-ci ildə Bakıda vəfat edib.
Mükafatları
[redaktə | mənbəni redaktə et]- "Qırmızı ulduz" ordeni;
- "Döyüş xidmətinə görə" medalı;
- "Əməkdar elm xadimi" fəxri adı;
- "Vyananın alınması üçün" medalı;
- "Budapeştin alınması üçün" medalı;
- "Qafqazın müdafiəsi uğrunda" medalı;
- "Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbə" medalı;[2][3]
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ Naxçıvan Ensiklopediyası. II cild (Təkmilləşdirilmiş və yenidən işlənmiş ikinci nəşr). Naxçıvan: AMEA Naxçıvan bölməsi. V. Y. Talıbov. 2005. səh. 390. ISBN 5-8066-1468-9.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 "Zülfüqarlı Cümşüd İsmayıl oğlu". science.gov.az. 2023-05-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-04-22. (#redundant_parameters); (#redundant_parameters); (#redundant_parameters)
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 "Cümşüd Zülfüqarlı". www.nkpi.az. 2022-02-08. 2022-02-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22.04.2024. (#redundant_parameters); (#redundant_parameters); (#redundant_parameters)
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.