İmtina mədəniyyəti
Vikipediya, azad ensiklopediya
İmtina mədəniyyəti və ya ləğv mədəniyyəti — qəbuledilməz şəkildə hərəkət etdiyi və ya danışdığı hesab edilən bəzi şəxslərin kənarlaşdırıldığı, boykot edildiyi və ya uzaqlaşdırıldığı, 2010-cu illərin sonu və 2020-ci illərin əvvəllərinə aid olan mədəni fenomen ifadə.[1][2][3][4] Bu "uzaqlaşdırma" sosial mediada və ya şəxsən sosial və ya peşəkar dairələrə — məşhurların iştirakı ilə baş verən məşhur hadisələrə şamil edilə bilər.[5] Bu fenomenə məruz qalanlardan "imtina edildiyi" deyilir.[6][7]
İmtina mədəniyyəti termini 2010-cu illərin sonu və 2020-ci illərin əvvəllərində istifadə olunmağa başlandı və əsasən mənfi mənalara sahibdir.[7] "Çağırış mədəniyyəti" termini bəziləri tərəfindən eyni anlayış üçün daha müsbət söz kimi istifadə olunur.
Bəzi tənqidçilər iddia edirlər ki, imtina mədəniyyəti ictimai diskursa soyuq təsir göstərir, səmərəsizdir, real sosial dəyişiklik gətirmir, dözümsüzlük yaradır və kiberzorakılığa səbəb olur.[8][9] Digərləri isə iddia edirlər ki, "imtina" çağırışları söz azadlığının formalarından biridir və onlar hesabatlılığı təşviq edir və hüquqlarından məhrum edilmiş insanlara söz haqqı verir. Yenə də başqaları imtina mədəniyyətinin aktual bir fenomen olub-olmadığını sual altına alır,[10] oxşar boykot formalarının imtina mədəniyyəti termininin yaranmasından çox əvvəl mövcud olduğunu iddia edir.[9][11][12] Bəzi ictimai xadimlərin karyeraları geniş şəkildə "imtina" olaraq xarakterizə edilən boykotlardan təsirlənsə də, bundan şikayətlənən digərləri karyeralarını uğurla davam etdirdilər.[13][14]
Mənşəyi
[redaktə | mənbəni redaktə et]Təxminən 2015-ci ilə qədər, bir insanı və ya işi dəstəkləməyi dayandırmaq üçün bəzən ciddi, bəzən də zarafatla şəxsi qərara istinad etmək üçün imtina anlayışı Qara Twitter-də geniş yayılmışdı.[15][16][17] "The New York Times" jurnalisti Conah Encel Bromviçə görə, "imtina" sözünün bu şəkildə istifadəsi "bir şeydən (hər hansı bir şeydən) investisiyaların tam çəkilməsi" deməkdir.[3][18] Çoxsaylı onlayn utandırma halları geniş şöhrət qazandıqdan sonra imtina termini tək bir hədəfin tək bir təxribatçı bəyanatına qarşı geniş yayılmış, qəzəbli, onlayn cavabı təsvir etmək üçün getdikcə daha çox istifadə edilməyə başladı.[19] Vaxt keçdikcə, təcrid olunmuş imtina halları daha tez-tez baş verdikcə və kütlənin zehniyyəti daha aydın göründükcə, şərhçilər qəzəb və imtina "mədəniyyətini" görməyə başladılar.[20]
Həmçinin bax
[redaktə | mənbəni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ Munro, Ealasaid. "Feminism: A Fourth Wave?". Political Insight. 4 (2). August 23, 2013: 22–25. doi:10.1111/2041-9066.12021. December 10, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 29, 2020.
- ↑ Sills, Sophie; Pickens, Chelsea; Beach, Karishma; Jones, Lloyd; Calder-Dawe, Octavia; Benton-Greig, Paulette; Gavey, Nicola. "Rape culture and social media: young critics and a feminist counterpublic". Feminist Media Studies. 16 (6). March 23, 2016: 935–951. doi:10.1080/14680777.2015.1137962.
- ↑ 1 2 Bromwich, Jonah Engel. "Everyone Is Canceled". The New York Times. June 28, 2018. ISSN 0362-4331. August 13, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 24, 2020.
- ↑ Yar, Sanam; Bromwich, Jonah Engel. "Tales From the Teenage Cancel Culture". The New York Times. October 31, 2019. ISSN 0362-4331. June 1, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 4, 2020.
- ↑ McDermott, John. "Those People We Tried to Cancel? They're All Hanging Out Together". The New York Times. November 2, 2019. March 15, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: August 3, 2020.
- ↑ "What It Means to Get 'Canceled'". Merriam-Webster. July 12, 2019. June 18, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 4, 2020.
- ↑ 1 2 "What Does Cancel Culture Mean?". Dictionary.com. July 31, 2020. June 30, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: August 19, 2020.
- ↑ McWhorter, John. "Academics Are Really, Really Worried About Their Freedom". The Atlantic. September 2020. August 13, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 30, 2021.
- ↑ 1 2 "Cancel Culture Top 3 Pros and Cons". ProCon.org. September 27, 2020. January 17, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 12, 2022.
- ↑ "The entitlement of Canadian politicians – Macleans.ca". Maclean's. March 17, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 6, 2021.
- ↑ Olusoga, David. "'Cancel culture' is not the preserve of the left. Just ask our historians". The Guardian. January 3, 2021. May 10, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 20, 2022.
- ↑ Garel, Connor. "Logan Paul Is Proof That Problematic People Are Never Truly Cancelled". Vice. July 9, 2018. 22 September 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 August 2020.
- ↑ Hagi, Sarah. "Cancel Culture Is Not Real—At Least Not in the Way People Think". Time. November 21, 2019. March 18, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 12, 2021.
- ↑ McGrady, Clyde. "The strange journey of 'cancel,' from a Black-culture punchline to a White-grievance watchword". The Washington Post. April 2, 2021. June 2, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 10, 2021.
- ↑ Mishan, Ligaya. "The Long and Tortured History of Cancel Culture". The New York Times. December 3, 2020. December 4, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 10, 2021.
- ↑ Romano, Aja. "Why we can't stop fighting about cancel culture". Vox. August 25, 2020. April 11, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: April 10, 2021.
- ↑ D. Clark, Meredith. "Drag Them: A brief etymology of so-called "cancel culture"". Communication and the Public. 5 (3–4). 2020: 88–92. doi:10.1177/2057047320961562.
- ↑ McDermott, John. "Those People We Tried to Cancel? They're All Hanging Out Together". The New York Times. November 2, 2019. March 15, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 29, 2021.
- ↑ Douthat, Ross. "10 Theses About Cancel Culture". The New York Times. July 14, 2020. July 28, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 29, 2021.
Əlavə ədəbiyyat
[redaktə | mənbəni redaktə et]- Bouvier, Gwen. "Racist call-outs and cancel culture on Twitter: The limitations of the platform's ability to define issues of social justice". Discourse, Context & Media. Elsevier BV. 38. 2020: 100431. doi:10.1016/j.dcm.2020.100431. ISSN 2211-6958.
- Clark, Meredith D. "Drag Them: A brief etymology of so-called 'cancel culture'". Communication and the Public. SAGE Publications. 5 (3–4). 2020: 88–92. doi:10.1177/2057047320961562. ISSN 2057-0473.
- Kurtzleben, Danielle. "When Republicans Attack 'Cancel Culture,' What Does It Mean?". Morning Edition. NPR. February 10, 2021. İstifadə tarixi: February 17, 2021.
- Norris, Pippa. "Closed Minds? Is a 'Cancel Culture' Stifling Academic Freedom and Intellectual Debate in Political Science?". SSRN Electronic Journal. Elsevier BV. 2020. doi:10.2139/ssrn.3671026. ISSN 1556-5068.
- "The Callout". NPR. April 13, 2018. İstifadə tarixi: March 11, 2021.
- Masnick, Mike. "The 'Culture Of Free Speech' Includes Criticism Of Others' Speech; Get Over It". Techdirt. March 21, 2022. İstifadə tarixi: December 20, 2022.
Xarici keçidlər
[redaktə | mənbəni redaktə et]- İmtina mədəniyyəti nədir?
- Kazuo İşiquro: "ləğv mədəniyyəti" və trollinq yazıçıları özünüsenzuraya yönəldir
![]() | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Media |
| ||||||
İdeologiya |
| ||||||
Aldatmaq |
| ||||||
Filosoflar |
| ||||||
Qarşı mədəniyyət | |||||||
Akademiyada |
| ||||||
Problem |
| ||||||
Sinonimlər |
|
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.