Nitriel
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/FunktionelleGruppen_Nitrile.svg/220px-FunktionelleGruppen_Nitrile.svg.png)
Nitiele is organiese verbindings met 'n algemene formule R-C≡N.
Die nitrielgroep (-C≡N) is nouverwant aan die sianied-ion maar dit het 'n kovalente binding met die res (R-) van die organiese molekuul en dit verander die eienskappe. Sianiede is byvoorbeeld baie giftiger as nitriele. Die voorvoegsel siano- word nogtans dikwels as sinoniem vir die agtervoegsel -nitriel gebruik. Sianometaan en metaannitriel is dus albei CH3CN. Die nitielgroep (-C≡N) het 'n driedubbelbinding nes die alkyne en het daardeur 'n lineêre vorm. 'n Verbinding wat uit twee nitielgroepe bestaan is sianogeen.
Vervaardiging
[wysig | wysig bron]Nitriele kan uit halogenoalkane vervaardig word, byvoorbeeld:
'n Ander sintese gaan uit van 'n amied:
Reaksies
[wysig | wysig bron]Die elektronegatiwiteit van stikstof is hoër as koolstof s'n. Die gevolg daarvan is dat die koolstofatoom in -C≡N effens positief gelaai is en daardeur nes die karbonielgroep van ketone onderhewig aan elektrofiele aanvalle is.
Nitriele kan by verhitting met swawelsuur -met 'n amied as tussenstap- karboksielsure vorm:[1]
Sien ook
[wysig | wysig bron]Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ "libretexts" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Augustus 2017.
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.