Kool
Kool | |
---|---|
![]() | |
Kopkool | |
Wetenskaplike klassifikasie | |
Koninkryk: | |
Divisie: | |
Klas: | |
(geen rang): | |
Orde: | Brassicales
|
Familie: | Brassicaceae
|
Genus: | Brassica
|
Spesie: | B. oleracea
|
Binomiale naam | |
Brassica oleracea |
Die kool is 'n eetbare plant uit die kruisblomfamilie. Dit word as 'n verskeidenheid uiteenlopende plantrasse gekweek, waarvan sommige goed ontwikkel het. Kool is ook baie gewild as wintergroente, en as gevolg van 'n vinnige groeityd was dit voorheen in arm gebiede 'n gewilde voedselbron.
Eienskappe
[wysig | wysig bron]Die meeste koolsoorte het in gemeen dat hulle blomhoofde, voordat hul oopskiet om saad vry te stel, eers 'n kompakte samestelling van lepelvormige blare vorm. Dié deel van die kool word deur die mens geoes en gekook. Suurkool is veral baie ryk aan vitamien C. Uiteraard het sagter soorte kool soos broccoli, brusselspruit en blomkool 'n veel korter bereidingstyd nodig ('n paar minute), as die harder koolsoorte bv. wit- en rooikool.
Herkoms
[wysig | wysig bron]Wetenskaplikes is nog steeds nie seker watter soort kool oorspronklik tot die hedendaagse kultivars ontwikkel het nie, en of dit nog êrens voorkom nie. Wat alle wetenskaplikes wel oor saamstem is dat die koolplant lank gelede 'n inheemse plant op sanderige kusgebiede was. Die plant moes bestand gewees het teen hoë soutkonsentrasies asook sterk wind. Daar word ook aanvaar dat die plant op erg-verarmde grond gegroei het. Die leeragtige blare beskerm die plant teen klipslag en skadelike sandstorms.
Soorte Kool
[wysig | wysig bron]- blomkool (wit en groen rasse)
- boerkool
- broccoli en brusselspruite
- Chinese kool
- rooikool
- savooiekool (groen en geel rasse)
- spitskool
- spruitkool (groen en rooi rasse)
- witkool (hiervan word suurkool gemaak)
-
Kopkool (cabbage)
-
Blomkool (cauliflower)
-
Boerkool
-
Rooikool
-
Blomkool
-
Spitskool
-
Spruitkool
-
Kohlrabi
-
Wildekool in die veld
-
Romanesco broccoli
Siektes en peste
[wysig | wysig bron]-
Rupsenvraat
-
Groot koolwitje
-
Kooluil
-
Koolbladroller
![]() |
Wikimedia Commons bevat media in verband met Brassica oleracea. |
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.